Prachatai Podcast

เส้นพรมแดนและคนไร้สัญชาติ | หมายเหตุประเพทไทย

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้แนะนำบทความของดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล. “หลังข้ามเส้นพรมแดนสถานะตามกฎหมายของคนย้ายถิ่น (กรณีชนกลุ่มน้อย)” เมื่อภาวะไร้รัฐไร้สัญชาติ สาเหตุบางประการเกิดจากหลักเกณฑ์ให้สัญชาติของรัฐไทย

(อ่านบทความ https://so01.tci-thaijo.org/index.php/CMUJLSS/article/view/72960)

ทั้งนี้คนไร้สัญชาติ ซึ่งมักเป็นสมาชิกชุมชนชาติพันธุ์ในพื้นที่ห่างไกล ก็ประสบปัญหาเข้าไม่ถึงสิทธิ สวัสดิการ หรือบริการจากรัฐติดตามมา ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและโอกาสในการพัฒนาหลายประการ ที่ผ่านมารัฐไทยเองมีความพยายามยกระดับ พัฒนาสถานะบุคคลแก้ไขกฎหมายสัญชาติ หรือมีมติคณะรัฐมนตรีในปี 2535 และ 2548 ที่ทำให้บุคคลไร้สัญชาติเข้าถึงสิทธิทางการศึกษา หรือมติคณะรัฐมนตรีปี 2553 ที่คืนสิทธิด้านหลักประกันสุขภาพ ให้ผู้ที่มีปัญหาสถานะทางทะเบียนราษฎร ฯลฯ อย่างไรก็ตามหลักการกับการปฏิบัติจริงยังคงมีช่องว่าง ยังคงเป็นข้อท้าทายทางนโยบายที่จะขจัดปัญหาไร้รัฐไร้สัญชาติต่อไป

#หมายเหตุประเพทไทย #คนไร้สัญชาติ

เรียนประวัติศาสตร์โลกผ่านสายตาไทยๆ | หมายเหตุประเพทไทย

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ และชานันท์ ยอดหงษ์ แนะนำบทความของวัชระ สินธุประมา “ประวัติศาสตร์โลก” ตามการรับรู้และการเรียนรู้ในประเทศไทย: เรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์อย่างย่อ” (2565) มองการแบ่งยุคสมัยการทำความเข้าใจประวัติศาสตร์โลกของคนไทย 4 ยุค ได้แก่ ยุคแรกแบบตำนาน-รัฐจารีต ที่ได้รับอิทธิพลจากคติทางพระพุทธศาสนา รวมทั้งจักรวาลวิทยาแบบไตรภูมิ ยุคที่สองแบบอิทธิพลจักรวรรดิตะวันตก ยุคที่สาม แบบสงครามเย็น และยุคที่สี่ เมื่อสังคมไทยทำความเข้าใจประวัติศาสตร์โลกแบบโลกาภิวัตน์ ที่เริ่มเห็นแนวทางการศึกษาประวัติศาสตร์นอกกรอบประวัติศาสตร์ราชาชาตินิยม และวิธีการศึกษาแบบสหวิทยากรเริ่มมีบทบาทมากขึ้น ฯลฯ #หมายเหตุประเพทไทย #ประวัติศาสตร์

Soft power ข้าวเหนียวมะม่วง | หมายเหตุประเพทไทย

หลัง Milli ร่วมเวที Coachella และกระแสข้าวเหนียวมะม่วง หมายเหตุประเพทไทยเทปนี้ เคท ครั้งพิบูลย์ ถาม ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ เรื่องความหมายและองค์ประกอบของซอฟท์พาวเวอร์ (Soft power) ที่ไม่ใช่ทุกประเทศจะสามารถเปลี่ยนวัฒนธรรมให้กลายเป็นซอฟท์พาวเวอร์ แต่จะปังจะเป็นซอฟพาวเวอร์หรือไม่ขึ้นอยู่กัยสายตาของประเทศอื่น พร้อมศึกษากรณีตัวอย่างการเปลี่ยนวัฒนธรรมเป็นทุน เปลี่ยนจากทุนเป็นซอฟพาวเวอร์กรณีสหรัฐอเมริกา ถึงเกาหลีใต้ #หมายเหตุประเพทไทย #ข้าวเหนียวมะม่วง #softpower

 

อุปถัมภ์ค้ำใคร ประชาธิปไตยถอยหลัง | Ep.9 WanderingBook x Prachatai

รัฐประหาร 2557 เป็นต้นมา คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทำลายประชาธิปไตยท้องถิ่นลงเกือบย่อยยับ ความสัมพันธ์ผ่านนโยบายและการใช้งบประมาณระหว่างประชาชนกับนักการเมืองท้องถิ่น ถูกฉุดลากประชาธิปไตยไทยถอยหลังกลับสู่ยุคเจ้าพ่อผู้มีอิทธิพลอีกครั้ง พึ่งพาบารมีแบบปัจเจกของเจ้าพ่อแต่ละคน

ทั้งนี้มี คสช. คือเจ้าพ่อใหญ่สุดผู้ควบคุมเจ้าพ่อท้องถิ่นอีกทอดผ่านมือไม้ของระบบราชการ เวียงรัฐ เนติโพธิ์ จากรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้เขียน 'อุปถัมภ์ค้ำใคร กับการเลือกตั้งประชาธิปไตยที่ก้าวถอยหลัง' จะมาอธิบายปรากฏการณ์นี้

คล้ายๆ สิ้นหวัง แต่เมื่อมีการเลือกตั้งท้องถิ่นอีกครั้ง เวียงรัฐยังเชื่อว่าความหวังยังไม่ดับ

#อุปถัมภ์ค้ำใคร #รัฐประหาร #WanderingBook #PrachataiPodcast

ร่างกายผู้หญิงกับการเมืองและศาสนา | อ่านให้ฟัง

มุมมองที่ว่าผู้หญิงเป็นสมบัติของคนอื่น (นอกเหนือจากตัวเธอเอง) ของศาสนาชายเป็นใหญ่นั้นซับซ้อน นอกจากจะถือว่าพระเจ้าสร้างหญิงขึ้นจากซี่โครงของชาย และถือว่าหญิงเป็นสมบัติของชายในโลกมนุษย์แล้ว ภาพความสุขบนสวรรค์ตามความเชื่อศาสนาต่างๆ ก็คือภาพฮาเร็มของเทพเพศชายที่มีเทพธิดาหรือนางอัปสรสวรรค์เป็นบริวารรับใช้ ซึ่งสอดรับกับฮาเร็มของกษัตริย์และบรรดาเจ้าขุนมูลนายในรัฐศาสนายุคศักดินา

ทั้งหมดนั้น ล้วนมีที่มาจาก “ร่างกาย” (body) ของผู้หญิงที่ถูกทำให้ลึกลับ คลุมเครือ แต่มากด้วยคำอธิบายเกินกว่าแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ เนื่องจากอรรถาธิบายเกี่ยวกับร่างกายผู้หญิงไม่ใช่พวกเธอได้อธิบายตัวเองเป็นด้านหลัก แต่มากด้วยอรรถาธิบายจากมุมมองของเพศชายที่ตีขลุมว่าตนเองเป็นเจ้าของผู้หญิง และเป็นผู้นิยามความหมายและกำหนดคุณค่าของพวกเธอ ดังคำกล่าวที่ว่า “คนเรามิได้เกิดมาเป็นผู้หญิง หากแต่กลายเป็นผู้หญิงในภายหลัง” ของซีโมน เดอ โบวัวร์ (Simone de Beauvoir)

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2022/07/99382

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

8 ปีคสช. : เราจะทำตามสัญญา...คุกคามประชาชนถ้วนหน้า | อ่านให้ฟัง

ในช่วงที่กระแสการชุมนุมทางการเมืองสูงขึ้น เรื่องราวของนักกิจกรรมที่ถูกเจ้าหน้าที่รัฐคุกคามไม่ว่าจะเป็นการไปเยี่ยมที่บ้าน โทรศัพท์ข่มขู่ หรือขับรถตาม เกิดขึ้นแทบทุกวันจนเห็นรายงานข่าวอยู่บ่อยๆ และกลายเป็นเรื่องชินตาของสังคม อย่างไรก็ตาม การคุกคามในรูปแบบที่กล่าวถึงนั้น "ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น" หากแต่เป็นกลยุทธ์ที่ถูกใช้มาอย่างยาวนานตั้งแต่การยึดอำนาจของ คสช. ในปี 2557 โดยเป็นปฏิบัติการที่มุ่งหวังให้สังคมไทยกลายเป็น "สังคมปลอดการเมือง" (Depoliticize society) ผ่านการปราบปรามและปิดกั้นเสรีภาพของประชาชนในรูปแบบต่างๆ

เมื่อล่วงเวลามาภายหลังการเลือกตั้ง 2562 วลี "เลือกความสงบ..จบที่ลุงตู่" ที่พรรคพลังประชารัฐใช้หาเสียงในโค้งสุดท้าย ก็ดูจะ "ไม่จริง" แต่ปรากฏเป็นการชุมนุมต่อต้านอำนาจรัฐที่พุ่งสูงขึ้นในแง่ปริมาณ ไม่น้อยกว่า 2,300 ครั้ง จนถึงปี 2565 เมื่อพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชาอยู่ในตำแหน่งมานานถึงแปดปี ประตูบ้านของเหล่านักกิจกรรมก็ยังคงมีเจ้าหน้าที่รัฐแวะเวียนมา "เคาะ" หาอยู่เป็นประจำ

ไอลอว์ชวนย้อนดู “การคุกคาม” จากเจ้าหน้าที่รัฐ ภายใต้รัฐบาล คสช.1 (2557-2561) และ คสช.2 (2562-2565) ที่นำโดยพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผ่านไทม์ไลน์สถานการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในช่วงเวลา “8 ปี”
อ่านทั้งหมดได้ที่: https://freedom.ilaw.or.th/node/1063

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

นิยามความหลากหลายทางเพศและบางกอกนฤมิตไพรด์ | หมายเหตุประเพทไทย

ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ชวนเคท ครั้งพิบูลย์ นิยามความหลากหลายทางเพศเรียงตัวอักษร และเมื่อคิดนอกกล่องเพศ ความหลากหลายทางเพศจึงมีนิยามทั้งในแง่อัตลักษณ์และรสนิยม พร้อมชวนทบทวนกิจกรรม “บางกอกนฤมิตไพรด์” ว่าบรรลุเป้าหมายรณรงค์สิทธิความหลากหลายทางเพศ รวมทั้งประเด็นเชิงนโยบายอย่างสมรสเท่าเทียม การต่อสู้กับการเลือกปฏิบัติ สิทธิของอาชีพบริการทางเพศ ฯลฯ ไปมากน้อยแค่ไหน ทิ้งท้ายกับคำถามว่าอยากเห็นขบวนการสิทธิความหลากหลายทางเพศในไทยผลักดันเชิงนโยบายไปไกลแค่ไหน ติดตามทั้งหมดได้ในรายการ

#หมายเหตุประเพทไทย #BangkokPride2022

รับชมหมายเหตุประเพทไทยทุกตอนได้ที่: https://youtube.com/playlist?list=PLyjd9jzMpO2Xby4FyxWMwY8auIFY01eVQ

 

ซือเจ๊ทะลุมัลติเวิร์ส กับพล็อตที่ถูกทำลาย | หมายเหตุประเพทไทย

หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ติณณภพจ์ สินสมบูรณ์ทอง และภาวิน มาลัยวงศ์ พูดถึงภาพยนตร์ Everything Everywhere All At Once (2022) หรือ “ซือเจ๊ทะลุมัลติเวิร์ส” พร้อมข้อสังเกตประสบการณ์รับชมภาพยนตร์ไร้พล็อตและเส้นเรื่อง และบทบาทเสมือนพระเจ้าของ JOBU TUPAKI ที่พาแหวกแหกอุดมคติชุดเดิมไปสู่ความเป็นไปได้อื่นๆ ในมัลติเวิร์ส

#everythingeverywhereallatonce #หมายเหตุประเพทไทย

รับชมหมายเหตุประเพทไทยทุกตอนได้ที่: https://youtube.com/playlist?list=PLyjd9jzMpO2Xby4FyxWMwY8auIFY01eVQ

8 ปีคสช. : คดีจากการแสดงออกของประชาชนมีแต่พุ่งขึ้น | อ่านให้ฟัง

การดำเนินคดีต่อประชาชนในยุคของ คสช.1 และ คสช.2 มีลักษณะปิดกั้นไม่ต่างกัน ไม่ได้มีความพยายามผ่อนคลายเพื่อคืนสิทธิเสรีภาพให้ประชาชน ปริมาณคดีความมีแต่จะเพิ่มสูงขึ้นๆ ตามบรรยากาศทางการเมืองที่มีคนต่อต้านการอยู่ในอำนาจของรัฐบาลนี้มากขึ้น

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://freedom.ilaw.or.th/node/1064

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

‘เด็กขายนมเปรี้ยวกลางแยกไฟแดง’ ความน่าสงสารหรือช่องทางธุรกิจ | อ่านให้ฟัง

กล้า (นามสมมุติ) เด็กชายวัย 15 ปี นักเรียนโรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่งในจังหวัด หิ้วถุงนมใส่มือ 2 ข้าง แล้วก้มหัวลงไหว้หน้ารถระหว่างสัญญาณไฟจราจร พร้อมชูถุงนมเปรี้ยวยี่ห้อบีทาเก้น ที่บรรจุใส่ถุง ราคา 100 บาท เสนอขายให้กับคนในรถพิจารณา ไล่เรียงคันรถไป จนกว่าสัญญาณไฟจราจรสีแดงจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองและเขียวตามเวลากำหนด แล้วรีบกลับขึ้นไปบนเกาะกลางถนนอีกครั้ง

สถานการณ์แพร่ระบาดของโควิด - 19 ทำให้รัฐบาลไทยประกาศล็อคดาวน์เพื่อป้องกันโรคระบาด ทำให้โรงเรียนหยุดการเรียนการสอน เป็นสิ่งกระตุ้นให้เด็ก ออกมาใช้แรงงานเยอะมากขึ้น เนื่องด้วยเหตุผลของเศรษฐกิจครอบครัวและการหารายได้เสริม พร้อมกับการโฆษณาชวนทำงานของบริษัทและความสงสารของผู้บริโภค ทำให้เกิดธุรกิจในลักษณะนี้กระจายทั่วประเทศไทย

กล้า เป็นหนึ่งในนักเรียนหลายร้อยคน ทั่วประเทศไทย ที่ออกมาขายนมเปรี้ยวตามสี่แยกสัญญาณไฟจราจร เพื่อหารายได้เสริม ในขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานระบุว่า การกระทำดังกล่าวเป็นสิ่งที่ขัดต่อกฎหมายในเรื่องประเด็นการจ้างแรงงานเด็ก แต่ผู้ประกอบการเลี่ยงกฎหมายด้วยการไม่ทำให้เข้าองค์ประกอบกฎหมายแรงงาน และทำให้เด็กไม่ได้รับการคุ้มครอง ด้านนิติกรสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานระบุว่ายังไม่ได้รับเรื่องร้องเรียนในกรณีนี้ แต่มีการพูดคุยของหน่วยงานในจังหวัดที่แสดงความกังวลเกี่ยวกับเรื่องนี้

สำนักข่าว The Isaander ได้ติดต่อไปที่บริษัท บีทาเก้น จำกัด เพื่อขอสัมภาษณ์ผู้บริหาร เกี่ยวกับประเด็นดังกล่าว ทางบริษัทได้ให้ฝ่ายกฎหมายชี้แจงเบื้องต้นว่า “เพราะช่วยเหลือเด็ก” และขอเบอร์โทรศัพท์ติดต่อกลับเพื่อให้ผู้บริหารชี้แจง แต่ไม่มีการติดต่อกลับมา ผู้สื่อข่าวจึงได้ติดต่อกลับไปยังบริษัท ได้รับแจ้งว่าผู้บริหารไม่สะดวกให้ข้อมูล

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2022/06/99253

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน