Prachatai Podcast

คณะราษฎร ต่อสู้และจดจำ | อ่านให้ฟัง

การลบทำลายประวัติศาสตร์ของคณะราษฎรเกิดขึ้นเพียงช่วงเวลาหนึ่ง เมื่อบริบทเปลี่ยน มันจะหวนกลับมาอีกครั้ง สนามต่อสู้ช่วงชิงความทรงจำเกี่ยวกับคณะราษฎรเข้มข้นต่อเนื่องนับจากรัฐประหาร 2549 และจะดำเนินต่อไปตราบเท่าที่คณะราษฎรยังคงเป็นแรงบันดาลใจต่อการเรียกร้องประชาธิปไตย และเป็นหอกข้างแคร่สำหรับชนชั้นนำ

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2022/04/98380

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

ปรัชญากับ ‘การแบน’ ของคนรุ่นใหม่ | อ่านให้ฟัง

สำหรับคนที่มองว่าการแบนเป็นศาลเตี้ย ก็น่าถามว่า พวกเขานำเรื่องการแบนเพื่อปฏิเสธและต่อต้านการสนับสนุนรัฐประหารไป “เปรียบเทียบอย่างสมเหตุสมผล” กับกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญตัดสินให้การปราศรัยปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ให้เป็นประชาธิปไตยเป็นการล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตย และกรณีที่ศาลจำคุก “นักโทษทางความคิด” ที่สู้เพื่อประชาธิปไตยด้วยมาตรา 112 โดยไม่ให้สิทธิประกันตัวได้อย่างไร เพราะตามข้อเท็จจริงแล้ว การแบนไม่มีอำนาจบังคับใดๆ ที่ทำให้ผู้ถูกแบนสูญเสียเสรีภาพของปัจเจกบุคคล และเสรีภาพทางการเมืองได้จริงเหมือนอำนาจศาล

ในทางกลับกัน การสนับสนุนรัฐประหาร/เผด็จการทรราช ไม่ว่าจะมองแบบล็อก, แบบมิลล์ และแบบรอลส์ หรือแม้แต่มองตามกรอบรัฐธรรมนูญ 2540 ตามที่ยกตัวอย่างแต่ต้น ย่อมไม่อาจถือว่าเป็น “สิทธิ” อันชอบธรรมได้เลย

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2021/12/96247

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

เกมอำนาจบนหน้าปฏิทิน | Ep.8 WanderingBook x Prachatai

มองผ่านแว่นประวัติศาสตร์ การเมือง ความทรงจำ และอำนาจ ปฏิทินเป็นมากกว่าเครื่องมือบอกวันเวลา ปฏิทินทำให้วันเวลาและความทรงจำจับต้องได้มากขึ้น ทั้งปัจเจกและรัฐมีอดีตชัดเจนมากขึ้น

เพื่อเกาะเกี่ยวความทรงจำของประชาชนไว้กับอุดมการณ์รัฐของผู้มีอำนาจในแต่ละช่วงเวลา วันหยุด วันสำคัญต่างๆ ถูกสร้าง ถูกประดิษฐ์ ปฏิทินกลายเป็นเกมกระดานของผู้ปกครองใช้ห้ำหั่นชิงอำนาจผ่านการสร้างความทรงจำ

WanderingBook ชวนชนาวุธ บริรักษ์ เจ้าของหนังสือ 'ความทรงจำใต้อำนาจ: รัฐ ราชวงศ์ พลเมือง และการเมืองบนหน้าปฏิทิน' สนทนาถึงเกมอำนาจบนหน้าปฏิทิน

#ความทรงจำใต้อำนาจ #ปฏิทิน #WanderingBook #PrachataiPodcast

กว่าจะมี ’พรรคการเมือง’ ประวัติศาสตร์การด้อยค่าและภาวะติดๆ ดับๆ | อ่านให้ฟัง

“ท่านรู้ไหมว่าข้อเท็จจริงในไทย คำว่า สมาชิกพรรคการเมือง ของไทยไม่เหมือนประเทศพัฒนาแล้ว อย่างอเมริกา อังกฤษ สมาชิกพรรคการเมืองของไทยน่าสงสารมาก เป็นสมาชิกแบบล้มลุก สมาชิกที่จะเข้ามามีส่วนร่วม ต้องมีระยะเวลา มีกิจกรรมร่วม และเรียนรู้กับพรรคนั้นต่อเนื่องยาวนานพอควร จึงจะเป็นสมาชิกแท้จริงของพรรค อยู่ดีๆ ก็ยุบพรรค หายไปดื้อ อยู่ไปดีๆ ก็ยึดอำนาจรัฐประหาร หายไปอีก สมาชิกทุกพรรคที่อยู่วันนี้ อยู่แบบลุ่มๆ ดอนๆ ผลุบๆ โผล่ๆ เกิดๆ ตายๆ สมาชิกของเราจะให้มีอุดมการณ์ ต้องผ่านการทำงาน เรียนรู้ร่วมกันพอสมควร จึงจะผลักดันสิ่งต่างๆ เดินร่วมกันไปได้ มันควรมีระยะเวลาพอสมควร ถ้าไม่ได้เป็นสมาชิกยาวนาน สมมติวันนี้ทำไพรมารีโหวต สมาชิกที่มาสมัครเป็นพรรคอื่นส่งมาหรือเปล่า ร้อยกว่าคนก็ทำไพมารีโหวตได้ ได้แล้วจะป่วนเราหรือเปล่า ถ้าให้เวลาเราพิสูจน์กันหน่อย มันกลั่นได้ มันกรองได้ แล้วใครเป็นคนทำให้สมาชิกเวียนว่ายตายเกิด ผลุบๆ โผล่ๆ นั่นก็คือ การยึดอำนาจ มีงานวิจัยต่างชาติมากมายที่ศึกษาเรื่องประชาธิปไตยไทยอ่อนแอ พรรคการเมืองอ่อนแอ เพราะพรรคการเมืองถูกฆ่าตัดตอนบ่อยที่สุด ยุบพรรคทีก็บ้านแตกสาแหรกขาด ไปคนละทิศคนละทาง” สุทิน คลังแสง กล่าว\

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://www.voicetv.co.th/read/144AYrQR_

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

จับปัญญาชนในสมัยจอมพลสฤษดิ์กับเรื่องเล่าเล่นละครปราบคอมมิวนิสต์ | อ่านให้ฟัง

ข้อหาในการจับกุมผู้มีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิวต์ในสมัยนั้นถูกตีความกว้างมาก กล่าวคือมิใช่เป็นเพียงเรื่องของอุดมการณ์หรือองค์กรสถาบัน แต่รวมความถึงการล้มล้างระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข การดูหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์ การกล่าวร้ายป้ายสีประเทศชาติ การกล่าวร้ายหรือเหยียดหยามรัฐบาล การว่ากล่าวถึงความเสื่อมโทรมในรัฐบาล การสร้างความตกใจหรือวิตกกังวลต่อความสงบเรียนร้อยแม้กระทั่งการทำนายโชคชะตาบ้านเมืองไปในทางที่ไม่ดี ก็ล้วนถูกจับในข้อหามีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ได้ทั้งสิ้น

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2018/12/80124

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

หนังสือ A Theory of Justice ของ John Rawls | Ep.7 WanderingBook x Prachatai

'A Theory of Justuce' หรือ 'ทฤษฎีความยุติธรรม' ของจอห์น รอลส์ อาจเรียกได้ว่าเป็นภาคบังคับของนักอ่านที่สนใจปรัชญาการเมือง ถือเป็นหนังสือที่มีอิทธิพลสูงเล่มหนึ่งของศตวรรษที่ 20 และยังชวนขบคิดต่อเนื่องถึงศตวรรษนี้

ในยุคที่รอลส์กำลังฟูมฟักความคิด โลกแห่งวิชาการแห้งแล้ง จมติดกับความเชื่อที่ว่าไม่มีใครสามารถค้นคิดทฤษฎีใหม่ๆ ได้อีกแล้ว ทำได้เพียงศึกษา ตีความ และขยายสิ่งเดิมที่มีอยู่

ทว่า รอลส์ไม่เชื่อ เขาทะเยอทะยานกว่านั้น ใช้เวลายาวนานกลั่นออกมาเป็นหนังสือเล่มนี้ ด้วยหวังว่าจะสร้างทฤษฎีความยุติธรรมที่สามารถนำไปปรับใช้ได้จริงบนโลกที่เรายืนอยู่

ภายหลังหนังสือเผยแพร่ มันก็กลายเป็นที่ถกเถียง ได้รับการยอมรับและโต้แย้งจากนักคิดมากหน้าหลายตา ความยุติธรรมในฐานะความเป็นธรรมของเขาทั้งถูกชื่นชมและก่นด่า...เป็นธรรมดา ถือว่าหนังสือทำหน้าที่ได้โดยสมบูรณ์

ปีที่ผ่านมาเป็นปีครบรอบ 50 ปีที่ 'A Theory of Justice' ตีพิมพ์เผยแพร่เป็นครั้งแรก ผมชวน อ.ปิยฤดี ไชยพร จากภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาบอกเล่าถึงที่มาที่ไป ทฤษฎี และอิทธิพลของหนังสือเล่มนี้

การจากไปของจิตร ภูมิศักดิ์ จาก ‘ผีใบ้หวย’ สู่ ‘อาจารย์จิตร’ | อ่านให้ฟัง

“ผมมีโอกาสได้ลงไปบ้านหนองกุงในปี 2542 ผมได้ไปเห็นชาวบ้านไหว้เจดีย์จิตร ภูมิศักดิ์กัน ก็เลยเดินไปคุยกับเขา ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่าเจ้าพ่อจิตรให้หวยแม่น ต้องไหว้เจ้าพ่อจิตรด้วยบุหรี่เพราะว่าท่านชอบบุหรี่ นอกจากบุหรี่แล้วก็ต้องไหว้ด้วยเบียร์ดาวแดงคือไฮเนเกน ใช้ยี่ห้ออื่นไม่ได้”

จิตร ภูมิศักดิ์ เสียชีวิตในวันที่ 5 พฤษภาคม 2509 หลังจากการเสียชีวิตของบัณฑิตอักษรศาสตร์ผู้นี้ มีผู้คนนำเรื่องราวเขามาเล่าขานสืบต่อกันมากมาย ทั้งในรูปแบบฐานะที่ต่างกันไปในบริบท สถานที่ และช่วงเวลาที่ต่างกัน จิตรถูกปลูกสร้างให้เป็นทั้งศิลปิน นักคิด นักเขียน นักปฏิวัติ ผู้ทรงอิทธิพลของขบวนการนักศึกษาในเมือง ไปจนถึง ‘เจ้าพ่อจิตร’ ‘อาจารย์จิตร’ ‘บุคคลสำคัญของท้องถิ่น’ ของคนในตำบลคำบ่อ อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร ถึงกับจะพูดได้ว่าชื่อจิตร ภูมิศักดิ์ เป็นที่รู้จักกันก็เมื่อหลังจากที่เขาเสียชีวิตไปแล้ว มากกว่าในช่วงที่เขามีชีวิตอยู่ด้วยซ้ำไป หลายคนอาจจะเรียกมันว่าการเกิดใหม่ของจิตร

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2016/05/65617

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

ย้อนรอยกว่าจะมาถึงการชุมนุมใหญ่ 12 มี.ค.53 ขอให้ ‘อภิสิทธิ์’ ยุบสภา-เลือกตั้งใหม่ | อ่านให้ฟัง

ย้อนทบทวนจุดเริ่มต้นของการชุมนุมเสื้อแดงวันที่ 12 มีนา 53 เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลอภิสิทธิ์ยุบสภาและจัดเลือกตั้งใหม่ พร้อมย้อนดูพลวัตก่อนหน้านั้นตั้งแต่ปมยึดทรัพย์ ‘ทักษิณ’ 4.6 หมื่นล้าน การเป็นกลุ่มต้านระบอบอํามาตย์และการตั้งรัฐบาล ‘อภิสิทธิ์’ ในค่ายทหาร กลุ่มปกป้อง รบ.จากการเลือกตั้ง กลุ่มต้านรัฐประหาร+เปรม และไม่รับร่าง รธน. และปฐมบทชุดแรกในฐานะกลุ่มผู้สนับสนุนทักษิณ-ไทยรักไทย ต้าน พธม.และนายก ม.7

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2020/03/86764

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

เลี้ยงลูกไม่เป็นสามกีบ | อ่านให้ฟัง

“เลี้ยงลูกอย่างไรไม่ให้เป็นเกย์” ชาวเน็ตขุดประวัติ พญ.ลลิตา ธีระศิริ ผู้เตือนเด็กรุ่นใหม่ว่าใครไม่เข้ารับปริญญา เจ้าของบริษัทจะไม่รับเข้าทำงาน พบว่าเธอเคยเขียนหนังสือขายดีเมื่อ 35 ปีที่แล้ว

แนวคิดในอดีตไม่ว่ากัน เพราะ “ยุคสมัยก้าวไปข้างหน้า สังคมเปลี่ยน” “ใครก็ตามที่ติดกับกงล้อประวัติศาสตร์ก็จะตกยุค” (ฮั่นแน่ ใช้ภาษาเก่าแก่ฟังคุ้นๆ)

พูดถึงปัจจุบันดีกว่า น่ามีคนเขียนหนังสือ “เลี้ยงลูกอย่างไรไม่ให้เป็นสามกีบ” รับประกันเบสต์เซลเลอร์ ขอแนะนำ แต่พ่อแม่ทำตามได้หรือเปล่าไม่รู้

“เลี้ยงลูกอย่างไรไม่ให้เป็นสามกีบ” บัญญัติข้อแรก อย่าสอนลูกให้ตระหนักถึงความเท่าเทียม เห็นคนเท่ากัน คิดว่าตนเองนั้นมีสิทธิเสรีภาพเท่าผู้อื่น ต้องเคารพสิทธิผู้อื่น และผู้อื่นก็ต้องเคารพสิทธิของตน

เห็นไหม แค่ข้อแรกก็ยากแล้ว สอนลูกยังไงให้คิดว่าตัวเองต่ำต้อยกว่าคนอื่น หรืออยู่เหนือกว่าคนอื่น เด็กโตในสังคมสมัยใหม่ ให้ความสำคัญกับเสมอภาคเท่าเทียม ไม่เหยียดเพศผิวพรรณแบ่งชนชั้น รังเกียจอภิสิทธิ์ชน Privilege สิทธิพิเศษข้ามหัวชาวบ้าน พ่อแม่จะสอนอย่างไรไม่ให้ลูกคล้อยตาม

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2022/01/96926

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

ยูเครน: ราคาของเอกราช | อ่านให้ฟัง

“...ยูเครนมิใช่เป็นเพียงประเทศเพื่อนบ้านของเรา แต่ยังมีรากฐานการบูรณาการร่วมกันกับรัสเซียในทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ ยูเครนใหม่ถูกสถาปนาขึ้นโดยรัสเซีย - บอลเชวิค - หรือโดยแน่ชัดก็คือพรรคคอมมิวนิสต์...” - วลาดิมีร์ ว. ปูติน

ประวัติศาสตร์คือบันทึกแห่งพัฒนาการการแก้ปัญหาของมนุษย์ และวิธีหนึ่งในการแก้ปัญหาของมนุษย์คือความรุนแรง ความรุนแรงเป็นวิธีแก้ปัญหาที่ง่ายที่สุดและเห็นผลเร็วที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคุณมีทรัพยากรในมือมากพอ

และจะยิ่งได้เปรียบถ้าอีกฝ่ายไม่มีอะไรมาต่อกรด้วย

บทความนี้เป็นบทวิเคราะห์ถึงประเด็นพิพาทระหว่างรัสเซีย-ยูเครนเหนือดินแดนดอนบาสและไครเมีย เราจะมาหาคำตอบกันว่าประธานาธิบดีปูตินต้องการยูเครนตะวันออกไปเพื่ออะไร ลูกันสค์ โดเนตส์ และยูเครนตะวันออกสำคัญอย่างไรต่อข้อได้เปรียบทางภูมิรัฐศาสตร์ของรัสเซีย รวมถึงและท่าทีและการตอบสนองของรัสเซียต่อประชาคมโลก

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2022/02/97403

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน